Stijgende hardware prijzen: gevolgen voor je IT begroting?

Je vraagt een offerte op voor twintig laptops. Dezelfde configuratie als vorig jaar, bij dezelfde leverancier. Toch ligt de prijs ineens een vijfde hoger. Dat is waarschijnlijk geen fout in de offerte en niet alleen het gevolg van gewone inflatie.

Eerst een belangrijke kanttekening: Zoals bekend verkoopt BK IT Solutions zelf ook hardware. Een blog van je IT partner waarin staat dat hardware duurder wordt en je mogelijk eerder moet bestellen mag je met gezonde argwaan lezen. De cijfers hieronder komen daarom uit openbare bronnen, waaronder de NOS en Tweakers.net en uit de prijslijsten van de fabrikanten zelf.

Hoe groot is de stijging?

Apple paste op 25 juni de adviesprijzen in de Nederlandse winkel aan. Geen nieuwe modellen en geen extra functies maar hogere bedragen voor hetzelfde apparaat. De Macbook Air ging van 1199 naar 1429 euro, een stijging van 19 procent. Over de hele productlijn liepen de verhogingen uiteen van 15 tot 30 procent.

Bij zakelijke Windows laptops zien we hetzelfde. Dell, HP en Lenovo kondigden verhogingen aan van 15 tot 40 procent, afhankelijk van model en configuratie.

Daar komt iets bij wat minder zichtbaar is. Kortingsacties worden teruggeschroefd en leveranciers hebben minder ruimte om bij grotere aantallen scherp te offreren. De uit eindelijke stijging kan daardoor hoger uitvallen dan de adviesprijs doet vermoeden.

Waar komt de prijsstijging vandaan?

De stijging is over vrijwel de hele lijn zichtbaar. Van werkplekken tot servers zijn de onderdelen duurder geworden, dat geldt ook voor processors en zelfs accu’s.

Er zijn wel duidelijke uitschieters. Drie onderdelen stegen veel harder dan de rest: werkgeheugen, opslag in de vorm van SSD’s en grafische kaarten. Wat de drie gemeen hebben is dat geheugenchips er het grootste gedeelte van de kostprijs van uitmaken. Een SSD is opslaggeheugen, en werkgeheugen spreekt voor zich. Bij grafische kaarten speelt iets anders. Die kaarten worden gemaakt in dezelfde fabrieken als de chips voor AI-datacenters en fabrikanten geven voorrang aan die laatste categorie. Er worden simpelweg minder kaarten voor gewone computers en werkstations gemaakt, enkele nieuwe series zijn zelfs uitgesteld. Daarboven is ook het werkgeheugen op zo’n kaart schaarser geworden.

Alle drie de uitschieters sporen dus terug naar dezelfde beweging langs twee routes: schaars geheugen en een schaarse productie capaciteit.

Dat verklaart ook waarom niet elk apparaat even hard is gestegen. Een laptop voor kantoorwerk bevat vooral werkgeheugen en een SSD. Een laptop voor een engineer of ontwerper bevat meer werkgeheugen, een grotere SSD en daarnaast een aparte grafische kaart. Die wordt dus op drie fronten geraakt en is navenant nog veel harder gestegen in prijs.

Voor je begroting betekent dat iets praktisch: een gemiddelde prijs per werkplek zegt nu minder dan voorheen. Het verschil tussen je lichtste en je zwaarste gebruikersprofiel is groter geworden.

En die beweging zelf? De bouw van datacenters voor Kunstmatige Intelligentie vraagt zoveel geheugen en rekenkracht dat fabrikanten een groter deel van hun productiecapaciteit daarvoor inzetten. Het levert hun meer op, daardoor blijft er minder over voor laptops, werkstations en servers. Tegelijkertijd vormt geheugen een steeds groter aandeel van de bouwkosten. Waar dat vorig jaar ongeveer een zesde van een laptop was, is het inmiddels ruim een derde.

Dit is niet de eerste prijsstijging

De hardware markt is erg cyclisch en beweegt al decennia in golven. De vorige vergelijkbare piek was in 2016 en 2017 en daarvoor waren er meer. Periodes van tekorten worden telkens gevolgd door een rustigere markt. Dat gebeurt nu ook weer, de vraag is wanneer en op welk prijsniveau.

Reken niet automatisch op een terugkeer naar de bedragen van 2025. Bij eerdere pieken ging het vaak om een tijdelijke productiestoring. Nu gaat het om een bredere verschuiving van productiecapaciteit richting Kunstmatige Intelligentie. Er wordt wel geïnvesteerd in nieuwe fabrieken voor chips maar die komen op zijn vroegst eind 2027 in productie.

Normaliseren betekent hier dus vooral dat de stijging stopt en de markt weer voorspelbaar wordt. Niet dat prijzen terugzakken naar het oude niveau.

Wat betekent dit voor je begroting?

Het bedrag dat je voor hardware vervanging hebt gereserveerd klopt mogelijk niet meer. De kosten per werkplek waren jarenlang voorspelbaar genoeg om zonder grote aanpassingen door te trekken naar het volgende jaar, dat is nu lastiger.

Een voorbeeld, een organisatie wil twintig laptops vervangen en heeft daarvoor 1.000 euro per apparaat begroot, dus 20.000 euro in totaal. Stijgt de gemiddelde aanschafprijs naar 1.400 euro, dan is voor dezelfde vervanging 28.000 euro nodig. Een stijging van 8.000 euro zonder dat er iets aan aantallen of specificaties is veranderd.

Bij servers en werkstations kan de impact groter zijn, daar liggen de prijsstijgingen op 20 tot 30 procent, omdat deze systemen meer geheugen en andere schaarse componenten bevatten.

Ook je interne goedkeuringsproces krijgt hierdoor financiele gevolgen. Begin dit jaar verkortten leveranciers de geldigheid van offertes van dertig naar veertien dagen. Inmiddels staat dat bij verschillende partijen weer op dertig dagen maar een besluitvormingstraject van enkele weken kan nog steeds betekenen dat een offerte opnieuw berekend moet worden. Dat betekent niet dat elke bestelling voortaan direct goedgekeurd moet worden. Wel is het verstandig om vooraf helder te hebben wie mag beslissen en binnen welke termijn.

Investeren of huren?

De huidige markt maar het verschil tussen investeren en huren opnieuw relevant. Hardware koop je meestal als investering (CAPEX). Diensten zoals cloud capaciteit neem je af als terugkerende kosten (OPEX).

Een hogere aanschafprijs maakt het aantrekkelijker om kosten over een langere periode te spreiden. Voordeliger is dat niet perse, bij lease betaal je rente over een hogere aanschafprijs, bij cloud betaal je doorlopend over capaciteit en beheer. De afweging hangt af van de verwachte gebruiksduur, de groei van je organisatie en het beschikbare investeringsbudget. Welke vorm past en wat die voor je balans betekent, bespreek je met je accountant.

Hieronder werken we de routes uit.

De afschrijving die niet meer vanzelfsprekend is

Over IT hardware wordt vaak gekscherend gezegd dat het harder afschrijft dan een auto; wat je vandaag koopt is morgen alweer verouderd.

Technisch veroudert apparatuur inderdaad, maar de aanname dat IT hardware ieder jaar automatisch minder waard wordt gaat op dit moment niet altijd op. Een set werkgeheugen die in juni vorig jaar rond de 160 euro kostte, is inmiddels ruim vier keer zo duur. Bestaande apparatuur is dus meer waard dan je begroting aanneemt.

Daar zit een keerzijde aan, dezelfde schaarste heeft ook de tweedehandsmarkt opgedreven en de levertijden opgerekt. Refurbished is daardoor niet meer de voordelige uitweg die het eerder was. Het verschil met nieuw bestaat nog steeds maar het is kleiner dan een half jaar geleden.

Vier mogelijke routes

Er is geen keuze die voor iedere organisatie de juiste is. Grofweg zijn er vier routes.

1. Vervanging uitstellen
   Dit kan verstandig zijn wanneer een apparaat technisch nog goed functioneert, voldoende beveiligd kan worden en de medewerker er zonder problemen mee kan werken.
   Let wel op het verschil tussen levensduur verlengen en een probleem vooruitschuiven. Een laptop die ouder is maar nog prima werkt, hoeft niet alleen vanwege zijn leeftijd vervangen te worden. Een apparaat dat regelmatig uitvalt, niet meer wordt ondersteund of medewerkers belemmert omdat het apparaat traag is brengt juist verborgen kosten met zich mee. Uitstellen is dus niet automatisch een besparing.
2. Hardware leasen
   Lease spreidt de uitgave en maakt maandelijkse kosten voorspelbaarder. Dat kan prettig zijn als je grote investeringspieken wil voorkomen.
   Het maakt de hardware zelf niet goedkoper. De financieringskosten worden berekend over de actuele, hogere aanschafprijs en je gaat een verplichting aan voor een bepaalde afgesproken periode. Kijk daarom niet alleen naar het maandbedrag maar ook naar de totale kosten, de looptijd en de mogelijkheden aan het einde van het contract. BK IT Solutions kan de leasing faciliteren via onder andere Dell Financial Lease.
3. Refurbished aanschaffen
   Nog steeds een goede keuze voor functies met een licht gebruikspatroon, zoals een vaste werkplek waarop vooral Microsoft 365 een browser en enkele bedrijfsapplicaties worden gebruikt. Controleer wel hoeveel garantie je krijgt, hoe oud het apparaat werkelijk is, hoelang het besturingssysteem nog wordt ondersteund en of de accu vervangbaar is. Met refurbished koop je extra gebruikstijd, geen volledige vervangingsperiode.
4. Cloud in plaats van een nieuwe server
   Voor organisaties die een server moeten vervangen, is het zinvol om opnieuw te vergelijken tussen apparatuur op locatie en capaciteit in de cloud. De vergelijking pakt namelijk anders uit dan een paar jaar geleden. Waar server hardware 20 tot 30 procent duurder werd, zijn de tarieven voor gewone servercapaciteit bij de grote cloud aanbieders tot op heden niet meegestegen. Dat komt doordat zij hun onderdelen jaren vooruit inkopen en dus nog niet met de huidige marktprijzen te maken hebben. Dat is een momentopname van augustus 2026, analisten verwachten dat ook cloud tarieven in de tweede helft van dit jaar met 5 tot 10 procent stijgen. Kijk daarnaast verder dan de maandrekening en neem IT beheer, backup, IT security en migratie mee in de vergelijking.
   Nog een kanttekening, ook al verkopen wij zelf clouddiensten: tijdelijk naar de cloud verhuizen om later terug te gaan, klinkt aantrekkelijker dan het is. Terug verhuizen is een nieuw project met opnieuw kosten en risico’s. Kies voor cloud omdat het past bij hoe je organisatie werkt, niet als parkeerplaats tot hardware weer goedkoper wordt.

Van jaarlijkse vervanging naar doorlopende planning

Bij veel organisaties krijgt hardware vervanging één keer per jaar aandacht: een lijst offertes, goedkeuring. Dat werkte prima zolang prijzen en levertijden voorspelbaar zijn. In deze markt is een doorlopende planning verstandiger, want niet ieder apparaat hoeft op hetzelfde moment vervangen te worden.

Breng in kaart welke werkplekken en servers de komende achttien maanden mogelijk aan vervanging toe zijn. Beoordeel daarbij niet alleen het bouwjaar, maar ook:

• de technische staat en prestaties in de dagelijkse praktijk
• de resterende garantie en de ondersteuning van het besturingssysteem
• de gevolgen van een defect voor het werk van die medewerker
• verwachte groei of verandering binnen je organisatie

Beslis vervolgens per apparaat of per gebruikersgroep in plaats van per jaarplan. Dat geeft grip op je begroting, voorkomt dat je uit voorzorg grote aantallen inkoopt en verkleint de kans dat noodzakelijke vervangingen onverwacht tussen andere investeringen terechtkomen.

Dat klinkt als een flinke inventarisatie en dat zou het ook zijn als je het één keer par jaar met de hand moest doen. In onze klantenportal is dit doorlopend zichtbaar. Elk apparaat krijgt daar een gezondheidsscore die kijkt naar de technische staat, prestaties, garantie, ondersteuning en de beveiligingsinstellingen van het apparaat.

Zo’n score is geen vervangingsadvies. Het is een signaal dat aangeeft welke apparaten aandacht nodig hebben en net zo goed welke je met gerust hart nog een jaar kunt laten staan.

Onze rol als IT adviseur

Dit is precies het soort onderwerp dat we tijdens onze periodieke IT adviesgesprekken met klanten bespreken.

Waar het portaal laat zien hoe je apparatuur ervoor staat, gaat het gesprek over wat je ermee doet. We leggen die gegevens naast je plannen voor de komende jaren, verwachte groei en beschikbaar budget. Daaruit volgt een meerjarige planning waarin zichtbaar wordt welke investeringen eraan komen, welke prioriteiten hebben en waar nog ruimte is om te wachten.

Dat betekent niet dat we iedere laptop na een vast aantal jaren vervangen. Een medewerker met zware grafische software heeft andere eisen dan iemand die vooral in Microsoft 365 werkt. Het doel is niet om zoveel mogelijk hardware te verkopen. Het doel is voorkomen dat je onverwacht twintig laptops, een server en een netwerkomgeving tegelijk moet vervangen.

Soms leidt zo’n analyse tot het advies eerder te investeren. Soms blijkt juist dat een deel van de apparatuur nog prima een jaar langer mee kan. Beide uitkomsten zijn goed, zolang het een bewust keuze is die bijdraagt aan jouw groei en een soepele IT omgeving en de investering niet als een verassing komt.

Wil je weten wat de prijsstijgingen betekenen voor jouw organisatie? Onze IT adviseurs kijken graag met je mee naar je hardware planning, vervangingsmomenten en IT-begroting voor de komende jaren. Ook als de uitkomst is dat je voorlopig niks hoeft te vervangen.