Legacy applicaties in de maakindustrie: moderniseren zonder de productie te raken

Geen enkele sector is zo bezig met vernieuwing als de maakindustrie. Robotisering, slimmere planning, data uit machines, minder handwerk op kantoor. Tegelijk is er nauwelijks een sector die zo vastzit aan oude software.

Dat is niet dom. Dat is logisch. Een ERP-pakket dat twintig jaar meegroeit met jouw manier van werken is geen probleem, het is bedrijfskapitaal. Een CNC machine van een half miljoen die alleen praat met een besturingscomputer uit 2009 vervang je niet omdat de IT-leverancier dat handig vindt.

Het probleem ontstaat pas als die oude software jouw tempo gaat bepalen. En dat is precies wat we bij veel maakbedrijven zien gebeuren.

Welke IT-uitdagingen spelen er in de maakindustrie?

Bij maakbedrijven van deze omvang komen vijf punten steeds terug.

1. Applicaties die niemand meer durft aan te raken Het ERP, MES of tekenpakket draait op een server die eigenlijk al vervangen had moeten zijn. De leverancier ondersteunt geen nieuwere versie van het besturingssysteem. Of de partij die de koppeling ooit bouwde bestaat niet meer. Gevolg: alles blijft staan, en de risico’s stapelen zich op.

2. Stilstand kost direct geld Op kantoor is een uur storing hinderlijk. In de productie is een uur storing meetbaar in euro’s, in niet gehaalde levertijden en in gesprekken met klanten. Die asymmetrie maakt bedrijven voorzichtig, en die voorzichtigheid maakt achterstand.

3. Kantoor en productie zijn met elkaar vergroeid De laptop van de planner staat op hetzelfde netwerk als de besturing van de machine. Een machineleverancier heeft ooit een inbelverbinding gekregen die nog steeds openstaat. Niemand weet precies meer wie waar bij kan.

4. Klanten en wetgeving vragen steeds meer aantoonbaarheid Werk je voor grote OEM’s, automotive, high tech of de foodsector? Dan krijg je vragenlijsten over informatiebeveiliging. Sinds de invoering van de Cyberbeveiligingswet komt daar wetgeving bovenop, ook als je zelf niet direct onder de wet valt maar levert aan een partij die dat wel doet. Verzekeraars stellen inmiddels vergelijkbare eisen.

5. De IT-kennis zit bij één persoon Bij 40 tot 80 medewerkers is er vaak één interne IT-er, of iemand die het erbij doet. Die persoon weet ontzettend veel en is precies daarom een risico.

Hoe moderniseer je zonder alles te vervangen?

De belangrijkste inzicht: moderniseren is niet hetzelfde als vervangen. Je hoeft je ERP niet te migreren om vooruit te komen. Er zijn drie routes, en meestal gebruik je ze naast elkaar.

Route 1: legacy isoleren in plaats van uitfaseren Zet oude applicaties en machinebesturingen in een afgeschermd deel van het netwerk, met strak geregelde toegang. De software blijft doen wat hij doet, maar het risico is ingekapseld. Dit is vaak de snelste winst en de goedkoopste stap.

Route 2: het fundament vernieuwen, niet de applicatie Verplaats de oude server naar een moderne, beheerde omgeving. Regel identiteit en toegang goed: iedereen één account, meervoudige verificatie, rechten die passen bij de functie. Zorg dat back-ups niet alleen bestaan maar ook getest zijn op terugzetten. Dit raakt de applicatie niet, maar haalt het grootste deel van het risico weg.

Route 3: eromheen bouwen De meeste waarde zit niet in het pakket zelf, maar in wat je eromheen automatiseert. Orderbevestigingen die niet meer handmatig worden overgetypt. Uren die automatisch doorlopen. Rapportages die zichzelf maken. Oude systemen kunnen vaak veel meer meepraten dan gedacht.

Hoe pakken wij dit aan bij maakbedrijven?

Onze aanpak bij maakbedrijven wijkt op drie punten af van standaard IT-beheer.

We beginnen met een nulmeting, niet met een voorstel. In een paar weken brengen we in kaart wat er draait, wat er echt kritisch is voor de productie en waar de grootste risico’s zitten. Je krijgt geen rapport van tachtig pagina’s, maar een overzicht en een prioritering.

Daarna een routekaart over meerdere jaren, met een vaste ritmiek. Elk kwartaal een beperkt aantal stappen, ingepland rond jouw productieplanning. Nooit een big bang in een piekweek. Directie ziet vooraf wat het kost en wat het oplevert.

En we automatiseren ons eigen werk. We hebben eigen automatiseringsspecialisten in dienst. Storingen worden opgepakt voordat iemand ze meldt, standaardaanvragen lopen automatisch door, en de basisinstellingen van alle werkplekken worden centraal gecontroleerd. Dat is geen gadget, dat is de reden dat beheer voorspelbaar wordt in plaats van reactief.

Twee praktijkvoorbeelden

Bij een machinefabriek in de regio betekende dit concreet: het productienetwerk gescheiden van kantoor, de oude ERP-server naar een beheerde omgeving, en alle openstaande verbindingen van machineleveranciers opgeruimd. De ERP-applicatie zelf is niet aangeraakt.

Een ander voorbeeld is S+B Groep, producent van functioneel labinterieur. Daar waren de servers niet langer opgewassen tegen de software waarmee dagelijks werd gewerkt en liep de opslag vol. Ook hier is het fundament vernieuwd in plaats van de applicaties, volgens een implementatieplan dat vooraf stap voor stap was uitgewerkt. Het resultaat: back-ups die automatisch lopen, gegevens die snel terug te zetten zijn, en medewerkers die zich niet meer met serverbeheer bezighouden. Lees hoe S+B Groep dit aanpakte.

Wat is de eerste stap?

Als je twijfelt of jouw IT nog past bij waar het bedrijf naartoe gaat, begin dan niet met een migratieplan. Begin met weten wat er staat.

Wij doen die nulmeting voor maakbedrijven in de regio Rotterdam en Krimpenerwaard. Een gesprek, een korte inventarisatie, en een helder beeld van je risico’s en kansen. Daarna beslis jij.

Plan een kennismaking en we laten je zien hoe andere maakbedrijven deze stap hebben gezet.